Mendel İlkeleri

MENDEL’in bezelye bitkisini seçmesi, bu bitkinin birçok özelliği sayesinde kendisine birçok kolaylık sağlamıştır. Bezelye bitkisi, birçok alternatifli özelliğe sahip olmasıyla önemli bir fayda sağlamaktadır. Ayrıca kolay yetiştirilebilmesi ve çok sayıda döl vermesi, Mendel’e bir yıl içinde birden fazla kuşak üzerinde çalışma yapma imkânı sunmuştur.

Mendel’in seçtiği özellikler arasında baskınlık-çekiniklik ilişkisi bulunması, onun için bir şans olmuştur. Bezelye bitkisi tam çiçeklere sahip olup, kendi kendine tozlaşmaya müsait olması da bir avantajdır. Mendel, bitkinin bu özelliği kullanarak her bir karakter için saf döller elde etmiştir.

Mendel, deneylerine başlamadan önce saf döl bireyler elde etmiştir. Uzun süre sonra, elde ettiği saf döl bireyleri çapraz olarak tozlaştırmaya başlamıştır. Bu şekilde homozigot farklı özellikteki bireylerin çaprazlanmasına hibridizasyon denir. Elde edilen bireylere hibrit ya da melez bireyler denir.

Döllenen çiçekten elde edilen tohumların çimlendirilmesiyle oluşan bezelye bitkileri ise oğul döllerdir. Bu bitkiler birinci oğul döl oldukları için F1 dölü olarak adlandırılırlar. Örnekte F1 kuşağına ait bireylerin tamamı mor çiçek rengine sahiptir. Mor çiçek rengi geni, beyaz çiçek rengi genine baskındır.