Plastidler

Plastidler, bitki hücrelerinde ve alglerde bulunan besin depolama işlevi olan organellerdir. Bu organellerin yapısında çeşitli renk pigmentleri bulunur. Plastidler, proplastid adı verilen şekilsiz yapıdan hücre ile birlikte gelişerek görevlerine uygun şekil ve renk kazanırlar. Plastid çeşitleri üç grupta incelenir: kloroplastlar, kromoplastlar ve lökoplastlar.

Kloroplastlar, yeşil renkli plastidlerdir ve klorofil pigmenti taşırlar. Bu pigment sayesinde güneş enerjisi kimyasal bağ enerjisine dönüştürülür. Kloroplastlar genç dallarda, yapraklarda ve olgunlaşmamış meyve hücrelerinde yoğun bir şekilde bulunur. İki katlı zar ile çevrili olan kloroplastlar içinde DNA, RNA, ribozom ve fotosentez enzimleri bulunan renksiz ara maddeye stroma olarak adlandırılan maddeyi barındırır. Fotosentezin gerçekleşmesi için gereken ATP moleküllerini kendileri üretirler.

Kromoplastlar, bitkilerde sarı, turuncu ve kırmızı renkte olan plastidlerdir. Yapraklar, meyveler ve bazı bitkilerin köklerinde bulunurlar. Bu renkler, karoten, likopen ve ksantofil gibi pigmentlerin varlığına bağlıdır. Sonbahar mevsiminde yaprakların sararması, klorofil pigmentinin yapısının bozulması ve kloroplastların kromoplastlara dönüşmesinden kaynaklanır.

Lökoplastlar renksiz plastidlerdir ve bitkinin kökleri, toprak altı gövdeleri ve tohumları gibi depo organlarının hücrelerinde bulunur. Bu plastidler, nişasta, yağ ve protein depolamak için kullanılır. Örneğin, patates yumrusunda nişasta, baklagil tohumunda protein ve ayçiçeği tohumunda yağ depolayan lökoplastlar vardır.