Kökte Primer Ve Sekonder Yapı

Kök, bitkilerin toprağa tutunmasını, su ve besinleri almasını sağlayan önemli bir organdır. Kökün yapısı, genç köklerde dört ana tabakadan oluşur: epidermis, korteks, endodermis ve merkezi silindir. Epidermis, kökün en dış yüzeyinde bulunan bir tabakadır ve kutikula tabakası içermez. Korteks, epidermis tabakasının altında kalın ve gevşek görünüşlü bir tabakadır. Endodermis tabakası ise korteks ile merkezi silindiri birbirinden ayırır ve köke has bir tabakadır.

Merkezi silindir, genç kökün merkezinde yer alan bir bölümdür ve iletim doku elemanlarını içerir. Çift çenekli bitkilerde ksilem ve floem elemanları arasında kambiyum tabakası da bulunur. Periskl tabakası, merkezi silindirin en dış kısmını oluşturur ve yan köklerin oluşmasını sağlar.

Kökte primer büyüme, kök ucundaki meristem hücrelerinin mitoz bölünmesiyle gerçekleşir. Kökteki sekonder büyüme ise kökün daha yaşlı kısımlarında meydana gelir ve yanal meristemler olan mantar kambiyumu ve vasküler kambiyum tarafından sağlanır. Sekonder büyüme, kökün enine kalınlaşmasını sağlar ve kök odunlaşır.

Enine kalınlaşma devam ettikçe korteks dışarı doğru itilir ve epidermis parçalanır. Epidermisin yerini peridermis alır. Kök kabalaşır ve kalın bir kabuk oluşur. Kök, bitkilerin hayatta kalması için önemli bir organdır ve doğru bakımıyla uzun yıllar boyunca büyümeye devam edebilir.