Rna Çeşitleri
6 Eylül 2026
RNA, tek nükleotid zincirinden oluşmuş bir nükleik asittir ve hem çekirdek hem de sitoplazmada bulunur. DNA’dan farklı olarak riboz şekeri taşır ve ribonükleotidlerin birleşmesinden oluşur. RNA, Adenin, Guanin, Sitozin ve Urasil bazlarını taşıyabilir. Tek ipliklidir, dolayısıyla kendini eşleyemez. Bütün RNA çeşitleri DNA’da bulunan bilgiye göre sentezlenir. Protein sentezinde görev alarak yaşamsal faaliyetlerin yürütülmesinde DNA’ya yardımcı olur. Bazı virüsler yönetici molekül olarak sadece RNA içerir. Bazı RNA molekülleri enzim olarak faaliyet gösterebilir.
Mesajcı RNA (m-RNA), DNA üzerinden sentezlenir ve genetik bilginin sitoplazmaya taşınmasını sağlar. m-RNA, çekirdek içerisinde DNA’nın belli bir ipliği kalıp olarak kullanılarak RNA polimeraz vasıtasıyla tek iplikli olarak sentezlenir. Hücredeki toplam RNA’nın %5 kadarını oluşturur ve ömrü ortalama 4 saat kadardır. Ömrü tamamlanan mRNA molekülleri nükleotidlerine ayrıştırılır ve bu süreç sonunda elde edilen nükleotidler yeni mRNA’ların sentezinde kullanılır. Her protein ve enzim, özel bir m-RNA’daki bilgiye göre oluşturulduğundan molekül ağırlıkları ve baz dizilişleri birbirinden farklı binlerce çeşidi mevcuttur.
Taşıyıcı RNA (t-RNA), yaklaşık 80 nükleotidlik bir diziden oluşur ve kendilerine özgü aminoasitlerin ribozomlara taşınmasında görev alır. Proteinlerin yapısına katılan 20 farklı aminoasidin her biri için en az bir çeşit t-RNA mevcuttur. t-RNA, hücredeki toplam RNA’nın %10-15 kadarını oluşturur. t-RNA molekülü, özel noktalarından katlanarak kendine has yonca yaprağı şeklinde 3 boyutlu yapısını kazanır. Antikodon ucu olarak adlandırılan ikiye katlanan t-RNA’da A-U ve G-C çiftleri arasında zayıf hidrojen bağları bulunur ve aminoasidin taşıyıcı RNA’ya bağlanması, enerji harcanmasını gerektiren enzimatik bir reaksiyonla gerçekleşir.
Ribozomal RNA (r-RNA), bir ribozomun %65 kadarını oluşturur ve hücredeki toplam RNA’nın %80-85 kadarını oluşturur. r-RNA’nın eşleşmemiş bazları, taşıyıcı ve mesajcı RNA’ların ribozoma bağlanmasını sağlar. Baz eşleşmeleri ve zayıf hidrojen bağları da r-RNA’da mevcuttur.